Tại sao da trời và nước biển màu xanh? Hai hiện tượng này đã được giải thích từ lâu rồi. Da trời màu xanh do ánh sáng mặt trời bị khuếch tán bởi các nguyên tử và phân tử oxygen, nguyên tử và phân tử nitrogen trong khí quyển. John Tyndall (1820 - 1893) đã làm thí nghiệm lịch sử sau đây: nhỏ vài giọt acid chlorhydic loãng vào một dung dịch hyposulfit natrium, làm kết tủa các vi hạt lưu huỳnh; chiếu sáng kết tủa bằng ánh sáng trắng và quan sát theo phương vuông góc với ánh sáng tới: các vi hạt làm khuếch tán ánh sáng trắng và cho ánh sáng lam.
Lord Rayleigh (1842 - 1919, Nobel 1904) sau đó dùng lý thuyết toán - vật lý để phối kiểm thành tích thực nghiệm của Tyndall: xét chung quanh một điểm M một phần tử thể tích v của kết tủa, sóng sáng với biên độ A tới M, làm phát ra ở điểm P cách M khoảng r một sóng khuếch tán có biên độ là 
; ông chứng minh (
là độ dài sóng của sóng khuếch tán), vậy biên độ khuếch tán là 
; cường độ sáng đo bằng bình phương của biên độ: 
- có nghĩa là các bức xạ có độ dài sóng nhỏ được ưu đãi, vì vậy ánh sáng khuếch tán có màu lam.
Nước biển có màu xanh vì ánh sáng mặt trời bị hấp thu lọc lựa bởi nước: ánh sáng đỏ bị hấp thu nhiều nhất, rồi tới ánh sáng cam, vàng, lục. Các ánh sáng lam, chàm, tím bị hấp thu ít nhất. Xuống sâu khoảng vài trăm mét thì tất cả ánh sáng mặt trời bị hấp thu hết và biển tối um.
* * *
Bình minh phương bắc (aurore boréale) là hiện tượng gì? Đây là một hiện tượng cũng xảy ra ở nam bán cầu nên ngày nay được gọi là “bình minh cực” vì nó mạnh nhất ở hai cực của Trái đất. Đó là một hiện tượng ánh sáng thường màu xanh lục, có khi hồng hay vàng, xảy ra ở bầu trời các vùng cực: từ một cung sáng phát ra các chùm sáng, khiến cho bầu trời ban đêm sáng rực, khiến người ta tưởng buổi sáng đã bắt đầu. Đấy là do các hạt mang điện phát ra từ Mặt trời tác động vào các phân tử trong khí quyển ở độ cao từ 60 km tới 500 km, nhất là trong khoảng từ 60 km tới 90 km, gây nên hiện tượng phát quang, trong đó các chùm sáng lệch về phía hai cực bắc, nam do ảnh hưởng của từ trường Trái đất.
* * *
Thắc mắc dưới đây của nhà bác học René Descartes (1596 - 1650). Theo các nhà sử học, Archimède người Hy Lạp (287 - 212 trước công nguyên) đã dùng gương hội tụ ánh sáng mặt trời vào các tàu Roma và đốt cháy được các tàu đó vào năm 214 trước CN. Descartes tỏ ý không tin sự kiện đó có thực vì theo ông phải dùng một gương lõm parabol khổng lồ. Tuy nhiên, năm 1973, kỹ sư Hy Lạp Sakkas đã đốt cháy được một tàu kiểu cổ ở xa 50 mét bằng cách làm hội tụ ánh sáng mặt trời bằng một hệ thống 70 gương lõm.
* * *
Ngày 9/4/1984, trên Thái Bình Dương, ở một nơi cách nước Nhật 300 km và cách các đảo Kouriles khoảng 400 km, người ta thấy một đám mây khổng lồ hình nấm hiện ra, cao 18 km, rộng 300 km! Một giả thuyết cho rằng đó là vụ nổ của một trái bom hạt nhân của một tàu ngầm, tuy nhiên người ta không phát hiện ra sóng ngầm, không phát hiện ra phóng xạ, ở một điểm khoảng giữa nước Nhật và quần đảo Kouriles!
* * *
Và đây là một bí ẩn nữa, về sinh học, ở Bắc Băng Dương: Vì sao cá thu (morue) biến mất ở Bắc Băng Dương? Vào tháng 10/2004, tại Hội nghị quốc tế lần thứ tư của các nhà báo khoa học ở Montréal (Canada), Louis Fortier, một nhà sinh học thuộc đội ngũ tàu biển Amundsen, giáo sư Đại học Laval cho biết: “Nhiều người cho rằng cá thu biến mất ở các biển lạnh vì là nạn nhân của những vụ đánh cá phổ biến và quy mô. Nhưng số lượng cá thu nằm trong lưới của các nhà đánh cá chỉ là 1/30 số lượng cá thu ở Bắc Băng Dương! Sự thật là cá thu di chuyển theo mồi, tới đáy đại dương, sâu 230 mét dưới đá băng, và chết ở đó. Các máy dò của tàu Amundsen đã phát hiện xác cá xếp thành nhiều lớp!”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét